تبلیغات بنری
شفقنا : هر سال با فرا رسیدن تابستان و گرم شدن هوا بیماری‌های زیادی سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد این در حالی است که با رعایت بهداشت براحتی می‌توان از بروز این بیماری‌ها پیشگیری کرد.گرمازدگی، مسمومیت‌های غذایی، وبا، اسهال مسافرتی، یبوست، عفونت‌های روده‌ای و سرماخوردگی از شایعترین بیماری‌های این فصل هستند. در اکثر این بیماری‌ها با وارد شدن میکروب و ویروس به دهان از طریق غذا، منجر به عفونت دستگاه گوارش می‌شود که معمولا به صورت اسهال و گاهی به صورت…
راههای پیشگری از بیماری ها در فصل گرما

شفقنا : هر سال با فرا رسیدن تابستان و گرم شدن هوا بیماری‌های زیادی سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد این در حالی است که با رعایت بهداشت براحتی می‌توان از بروز این بیماری‌ها پیشگیری کرد.

گرمازدگی، مسمومیت‌های غذایی، وبا، اسهال مسافرتی، یبوست، عفونت‌های روده‌ای و سرماخوردگی از شایعترین بیماری‌های این فصل هستند. در اکثر این بیماری‌ها با وارد شدن میکروب و ویروس به دهان از طریق غذا، منجر به عفونت دستگاه گوارش می‌شود که معمولا به صورت اسهال و گاهی به صورت درد شکم، تهوع، ضعف و بی‌حالی خود را نشان می‌دهد. با توجه به اینکه عوامل این بیماری از طریق دهان وارد بدن می‌شوند، بهترین راه مقابله با آن‌ها رعایت بهداشت عمومی و تغذیه‌ای است.



گرما زدگی و علایم آن ‏

دکتر منوچهراعلم ـ متخصص داخلی در مورد گرما زدگی به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: زمانی که دمای هوا به بالای ۳۵ درجه برسد به‌ تدریج مرکز کنترل حرارت بدن فعال می‌شود و به رگ‌های بدن فشار وارد می‌کند که موجب می‌شود خون بیشتری وارد رگ‌ها شود. این بالا رفتن دمای هوا سبب افزایش تبخیر آب بدن شده وحجم آب بدن کم ‌می‌شود که در چنین حالتی ضربان قلب افزایش یافته و همراه با این تبخیرات، الکترولیت‌های سدیم و پتاسیم که جزو مواد ضروری بدن هستند نیز از بدن انسان خارج می‌شوند. تبخیر بیش‌از حد آب از بدن به‌علت گرمای زیاد باعث می‌شود که فشار خون پایین بیاید و منجر می‌شود تا خون به موقع به کلیه‌ها و مغز نرسد که در همین حالت ادرار نیز بر اثر گرمازدگی کاهش پیدا می‌کند و با کاهش فشار خون و نرسیدن خون به مغز در این حالت، فرد دچار سرگیجه شده و ممکن است فرد گرمازده حتی به بیهوشی نیمه‌کامل نیز دچار ‌شود.

وی با بیان این مطلب، کسانی که مبتلا به بیماری‌های ریوی، قلبی و دیابت هستند سعی کنند از ساعت ۱۱ تا ۴ بعد از ظهر تابستان از منزل خارج نشوند می‌افزاید: مردم لباس‌های روشن بپوشند،از مایعات به مقدار زیاد استفاده کنند و از مصرف غذا‌های چرب و سرخ‌شده خودداری کنند. همچنین به دلیل آنکه ویروس‌ها و میکروب‌ها در روزهای گرم سال رشد بیشتری دارند، مردم از خوردن آب آلوده و غیربهداشتی، غذاهای مانده و فاسد شدنی پرهیز کنند چرا که رعایت‌نکردن این موارد می‌تواند سبب مسمومیت غذایی شود. شستن مرتب دست‌ها و رعایت بهداشت عمومی، مصرف مایعات کافی برای جبران آب بدن در شرایط گرما ضروری است.

این متخصص داخلی یادآوری می‌کند: در گرمازدگی باید بیشتر به پیشگیری فکر کرد زیرا که گرمازدگی شدید، خطرناک بوده و ممکن است به مرگ بیانجامد. به همین دلیل استفاده از پوشش مناسب و مصرف مایعات کافی به منظور جبران آب بدن در شرایط گرما بسیار لازم است. عدم مصرف آب کافی در گرما می‌تواند به گرمازدگی و در موارد شدید حتی به نارسایی کلیه و اندام‌های حیاتی بدن منجر شود. استفاده از دوش آب سرد، پاشویه و مصرف زیاد مایعات می‌‌تواند در جلوگیری از گرمازدگی بسیار موثر باشد. همچنین فرد گرمازده باید به تدریج به شرایط طبیعی بازگردانده شود. ‏

وی می‌افزاید: آفتاب‌سوختگی هنگامی پیش می‌آید که پس از در آفتاب‌بودن پوست قرمز و دردناک شده و بیش از حد گرم است. مردم باید مواظب باشند دچار آفتاب‌سوختگی نشوند زیرا که به پوست آسیب می‌رساند و می‌تواند به ناراحتی‌های شدیدتری بیانجامد. اگر کسی دچار آفتاب‌سوختگی شد او را به مراکز درمانی برسانند. ‏

یبوست

دکتر اعلم در مورد بیماری یبوست هم می‌گوید: تغییرات آب و هوا، نوع تغذیه و سبک زندگی روی دستگاه گوارش تاثیر می‌گذارد. فصل تابستان فصل مسافرت و تعطیلات آخر هفته است. در نتیجه مصرف مواد غذایی آماده و خالی از فیبر باعث تنبلی روده‌ها و بروز یبوست می‌شود. برای پیشگیری از این بیماری هموطنان عزیز از ابتدای سفر مصرف میوه و سبزیجات تازه را در هر وعده غذایی افزایش دهند. نوشیدن میزان کافی آب را فراموش نکنند چون در غیر این صورت دچار یبوست می‌شوند. در صورت بروز یبوست مصرف ملین‌ها موثر است. همچنین یبوست ممکن است به دلیل استرس‌های مسافرت، عدم دسترسی به سرویس‌های بهداشتی و عدم دسترسی به میوه و سبزیجات بروز کند.‏

‏ وی می‌افزاید: به منظور جلوگیری از یبوست در فصل تابستان لازم است مایعات، میوه و سبزیجات زیادی با رعایت شرایط بهداشتی مصرف شود. ‏

بیماری‌های روده‌ای وعلایم آن

دکتر علیرضا مشایخی ـ متخصص گوارش در مورد بیماری‌های روده‌ای به گزارشگر روز نامه اطلاعات می‌گوید: خوردن آب‌های آلوده و شنا در استخرهای آلوده، از جمله دلایل بروز بیماری‌های روده‌ای و پوستی است که متاسفانه مردم کمتر به این مسئله توجه می‌کنند. همچنین با توجه به اینکه در فصل گرما قرار داریم، بیماری‌های ویروسی نیز با آغاز مسافرت‌های تابستانی افزایش پیدا می‌کند که احتمال انتقال ویروس از فردی به فردی دیگر درچنین حالتی بیشتر می‌شود و معمولا افرادی که از ضعف جسمی برخوردارند به ویژه کودکان و خردسالان بیشتر از دیگران ممکن است به بیماری‌های شایع تابستان مبتلا شوند. اسهال، استفراغ، گرفتگی شکمی و عضلات و عطش زیاد از جمله علائم بیماری‌های روده‌ای در فصل تابستان است.

وی می‌افزاید: این بیماری‌ها می‌تواند از طریق تماس مستقیم با دست‌های آلوده، تماس با مواد دفعی و استفراغ بیماران و یا لوازم آلوده بیمار منتقل شود و از طرفی با توجه به اینکه میکروب وبا می‌تواند در آب فعال بماند آشامیدن آب آلوده به مدفوع موجب انتقال بیماری می‌شود.

این متخصص گوارش یاد آوری می‌کند: بهترین راه‌ پیشگیری از این بیماری‌ها استفاده از آب سالم، پرهیز از مصرف آب غیرمطمئن مثل چشمه‌ها و رودخانه‌ها، ضدعفونی میوه‌ها و سبزی‌ها قبل از مصرف، عدم استفاده از یخ‌های غیربهداشتی در سفر، دور نگهداشتن موادغذایی و آشامیدنی از دسترس حشرات و رعایت بهداشت فردی است.‏

بیماری وبا و علایم آن

دکتر بیژن صدری‌زاده ـ متخصص بیماری‌های عفونی در مورد بیماری وبا به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: وبا یک بیماری باکتریال روده‌ای است که انواع شدید آن با شروع ناگهانی دفع مدفوع آبکی، فراوان و بدون درد همراه است و این در حالی است که از دست دادن مقادیر زیاد مایعات بدن ناشی از اگزوتوکسین (سمی که در باکتری‌ها وجود دارد) است که بر روده باریک تأثیرمی گذارد. تهوع و استفراغ فراوان در مراحل اولیه بیماری اتفاق می‌افتد و نیز در اغلب موارد، عفونت، بدون علامت است یا ایجاد اسهال خفیف می‌کند و به ویژه در مواردی که عامل بیماری «بیوتیپ التور» باشد، بیماران بدون علامت می‌توانند عفونت را به دیگران انتقال دهند. ‏

وی با بیان این مطلب که وبا یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین بیماری‌های همه‌گیر در جهان است می‌افزاید: همه‌گیری‌ها و عالم‌گیری‌ها، با مصرف آب و غذای ناسالم، شرایط ناسالم بهداشتی، بهسازی نامطلوب محیط و شرایط زندگی شلوغ و پرجمعیت، ارتباط دارد.‏

این عضو فرهنگستان علوم پزشکی کشور با اشاره به این مطلب که مخزن بیماری وبا در انسان و محیط است، یادآوری می‌کند: دوره نهفتگی بیماری از چند ساعت تا ۵ روز و معمولا ۲ تا ۳ روز است. ‏

راه‌های انتقال بیماری ‏

دکتر صدری‌زاده در مورد راه‌های انتقال بیماری وبا می‌گوید: انتقال بیماری از طریق مصرف آب یا غذای آلوده صورت می‌گیرد. آب معمولا به وسیله مدفوع افراد مبتلا آلوده می‌شود. آلودگی آب آشامیدنی ممکن است در منبع، در جریان حمل و نقل و یا طی ذخیره آب در منزل اتفاق بیفتد. غذا نیز ممکن است به وسیله دستان کثیف، در جریان تهیه غذا یا موقع خوردن آن آلوده شود. در مراسم تدفین افرادی که به علت وبا فوت کرده‌اند نیز، انتقال بیماری ممکن است از طریق مصرف غذا و نوشیدنی‌هایی که توسط افراد خانواده پس از دست‌زدن به جسد تهیه شده باشد، اتفاق بیفتد.‏

دکتر صدری زاده می‌افزاید: «ویبراکلرا» می‌تواند برای مدت‌های طولانی در آب باقی بماند و در غذای پس مانده مرطوب تکثیر پیدا کند. نوشیدنی‌هایی که با آب آلوده تهیه شده است و به وسیله فروشندگان دوره گرد به فروش می‌رسد و همچنین یخ و بطری‌های آب آلوده تجارتی در انتقال وبا نقش دارد. سبزی‌های پخته و میوه‌هایی که با فاضلاب آبیاری شده نیز در انتقال وبا مؤثر است و در اغلب موارد، بیماری با مصرف غذاهای ناسالم دریایی خام و یا نیمه پخته هم ممکن است ایجاد شود. ‏

وی با بیان اینکه وبا تا زمانی که مدفوع از نظر «ویبریوکلرا» مثبت است، واگیردار است یادآوری می‌کند: سرایت بیماری از افراد علامت‌دار معمولا تا چند روز پس از بهبودی، و از افراد بدون علامت بین ۷ تا ۱۴ روز امکان‌پذیر است، در حالی که دفع متناوب «ویبریو کلرا» به ندرت برای چند ماه ادامه می‌یابد. ‏

این کارشناس سازمان جهانی بهداشت در مورد گروه‌های پر خطر از نظر ابتلا به وبا می‌گوید: گروه‌هایی که در پایین‌ترین سطح شرایط اجتماعی و اقتصادی قرار دارند و به ویژه کسانی که به آب آشامیدنی سالم و بهسازی محیط دسترسی ندارند، مبتلایان به فقدان اسید معده و دارندگان گروه خونی ‏O‏ در صورت ابتلا، در برابر وبای شدید آسیب‌پذیر‌تر از بقیه هستند البته در نواحی بومی اغلب افراد در اوایل سن بلوغ، آنتی بادی پیدا می‌کنند.‏

راه‌های پیشگیری از ابتلا به وبا

دکتر صدری‌زاده همچنین در مورد پیشگیری از ابتلا به بیماری وبا توصیه‌هایی می‌کند و می‌گوید: پیشگیری از وبا و انتشار آن به قطع انتقال مدفوعی ـ دهانی از طریق دسترسی به آب آشامیدنی سالم، بهسازی مناسب محیط زیست، دفع فاضلاب و رعایت اصول بهداشتی و از جمله شستن مرتب دست‌ها بستگی دارد و از مصرف سبزی و میوه‌های خام یا غذاهای دریایی نپخته باید خودداری شود. وی یادآور می‌شود که واکسن خوراکی وبا به وسیله سازمان جهانی بهداشت موردقبول واقع شده و در بسیاری از کشورها به جز آمریکا موجود است. ‏

وی می‌افزاید: اقدام‌هایی که از جابه جایی مردم، غذاها و یا سایر کالاها جلوگیری می‌کند، از نظر اپیدمیولوژیک موجه نیست و اثر آن‌ها در کنترل وبا به اثبات نرسیده است و همچنین سازمان جهانی بهداشت، غربالگری جاری و قرنطینه مسافرانی را که از نواحی آلوده به وبا می‌آیند، توصیه نمی‌کند. بیماری وبا در سفر می‌تواند باعث از میان رفتن لذت آن و گرفتاری‌هایی برای خود بیمار و اطرافیان او شود. از اینرو پیشگیری از ابتلا به وبا اهمیت بسیاری دارد.‏ ‏

مسمومیت‌های غذایی و علایم آن ‏

دکتر شیرین عباسپور پزشک عمومی نیز در مورد مسمومیت‌های غذایی به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: ویروس‌ها از جمله عواملی است که موجب بروز مسمومیت‌های غذایی می‌شود که علاوه بر انواعی که دارند، برخی از آن‌ها بر اثر عوامل باکتریایی به وجود می‌آیند. مثلا مسمومیت با «سالمونلا» بر اثر مصرف تخم‌مرغ فاسد ایجاد می‌شود و یا مسمومیت با «شیگلا» به دلیل مصرف سالاد و مسمومیت با باسیل‌ها بر اثر مصرف برنج پخته‌ای که مدت زیادی در دمای اتاق نگهداری شده باشد، به وجود می‌آید.

وی با اشاره به این مطلب که مسمومیت‌های غذایی به دنبال مصرف غذا‌های آلوده پیش می‌آید، می‌افزاید: آشنایی با علایم بیماری مسمومیت مهم است. زیرا ارائه شرح حال نادرست بیمار به پزشک، ممکن است منجر به تجویز داروهای اشتباه شود. مسمومیت‌های غذایی به ویژه پس از مصرف فست فودها و غذاهای حاوی مواد نگهدارنده، گاهی به صورت سردرد بروز می‌کند که پس از چند ساعت برطرف می‌شود. انواع شدید مسمومیت‌های غذایی ممکن است، سردرد همراه با تهوع، استفراغ و یا دل پیچه و اسهال را به دنبال داشته باشد و این در حالی است که ممکن است همه این علایم در بیمار ظاهر نشود.

این پزشک عمومی با بیان این که ظاهر، طعم و بوی طبیعی مواد غذایی دلیلی بر سالم بودن آن‌ها نیست، یادآوری می‌کند: برخی باکتری‌های موجود در غذا در روده سبب مسمومیت می‌شود و بر سیستم گوارش تاثیر می‌گذارد و احتمال مسمومیت با مواد غذایی مانند ماهی و گوشت به ویژه انواع کباب‌ها نیز بیشتر است. در مسمومیت‌های غذایی نیاز فوری به مصرف آنتی‌بیوتیک و داروهای خوراکی قوی نیست، زیرا مصرف داروهای قوی در درمان مسمومیت‌ها، ممکن است بیماری‌های بعدی را باعث شود. مصرف داروهای قوی برای درمان اسهال ناشی از مسمومیت‌ها، ممکن است یبوست شدید و حتی خونریزی‌های ناشی از یبوست را به دنبال داشته باشد. در مجموع باید از تجویز داروهای اضافی پرهیز و از حداقل دارو استفاده شود.‏

راه‌های پیشگیری از مسمومیت

دکتر عباسپور در مورد راه‌های پیشگیری از مسمومیت می‌گوید: در مسافرت‌ها لازم است مواد غذایی و کنسروها قبل از مصرف کاملاً گرم و جوشانده شود. مصرف غذاهای مانده، حرارت‌ندادن کافی به غذاها، مصرف تخم‌مرغ‌های نیم پز، بستنی‌های غیرپاستوریزه، سالادالویه، شیرینی‌های‌تر و خامه‌ای و آب‌های آلوده، به ویژه در مسافرت‌ها، از جمله مواردی است که مسمومیت‌های غذایی ایجاد می‌کند. برخی افراد در مکان‌های تفریحی و گردشی، از آب رودخانه‌ها برای شستن دست و صورت یا ظروف استفاده می‌کنند، از سوی دیگر استفاده از محصولات مزارع، سبزیجات و صیفی‌جات هم از جمله مواردی است که احتمال بروز بیماری‌های عفونی و گوارشی را فراهم می‌سازد. به همین دلیل توصیه می‌شود مردم هنگام مسافرت حتی‌الامکان از غذاهای سالم و مفید که در خانه تهیه شده باشد، استفاده کنند و کمتر به سراغ غذاهای رستوران‌های غیربهداشتی و غذاهای آماده بروند. مواد غذایی حاوی پروتئین و چربی دارای طیف وسیعی از میکروب‌های عفونی است و برای پیشگیری از ابتلا به مسمومیت‌های غذایی باید اقدامات لازم انجام شود و مواد غذایی حتما در یخچال قرار گیرد.

وی همچنین می‌گوید: یکی از مهم‌ترین عوامل بروز مسمومیت‌های گوارشی، عدم رعایت مسائل بهداشتی در زنجیره تهیه مواد غذایی تا مصرف (توزیع و نگهداری) به ویژه بی‌دقتی در نگهداری درست مواد غذایی در خانه است.‏